ENLACES DE INTERÉS
A continuación muestro una serie de direcciones que he ido consultando a lo largo del segundo bloque y además pueden resultar interesantes
http://www.colegiosigloxxi.org
BLOQUE 2: Novas tecnoloxías e educación: a integración das TIC no curriculum e na esc
Craescuela é un proxecto innovador sobre o uso das NNTT da información con nenos entre os 3 e nove anos.
Tratase de un proxecto innovador porque se pretende familiarizar a nenos e nenas tan pequenos coas TICS, de maneira que se desenvolvan ben nestos temas.
Intentan cubrir unha necesidade que hoxe en día non está cuberta, tratan de acercar as características básicas das NNTT aos nenos, son todas estas caracteristicas das que xa falamos con anterioridade. É importante ter en conta que as NNTT avanzan moi rápido, pero tamén é necesario que a xente as asimile, xa que non é viable que avancen sen que as comprendamos ben.
Esta iniciativa de craescuela presenta moitas innovadoras actividades, contos secuenciados, e-contos, o teclado, colorear debuxos co ordenador, pirata virtual, wap...
Hai moitas personas no equipo desta inniciativa e teñen oficinas en moitos lugares para poder consultalos. Ademais a páxina está escrita en diversos idiomas.
Por todo isto e porque acerca as NNTT aos nenos dende que son ben pequenos, iniciativas como esta son moi importantes.
Xa vimos o longo dos apartados anteriores a gran importancia das NNTT na nosa sociedade, xa que responden a factores sociais e a súa xeneralización nos distintos ámbitos está provocando importantes cambios na nosa sociedade, que para moitos é definida como a sociedade da información.
Por outra banda as NNTT comezan a introducirse na educación, e con elas as súas características de ubicidade, globalización, non neutrais... todo aquilo do que falabamos con anterioridade. E importante recordar que debemos evitar que os nenos e nenas teñan miradas instrumentales, contextualizadas ou enfoques tecnofílicos ou tecnofóbicos.
As novas tecnoloxías intégranse no currículum, esta integración debe ser unha prioridade e debe ter uns obxectivos, uns medios e uns fins
O problema que atopamos é que a introducción das TIC na escola segue unha lóxica moi pouco reflexiva e mais ben tecnicista, baseada no usar por usar, non teñen en conta todas as posibilidades que existen para axudar aos nenos na súa educación. Por isto é necesario buscar unha lóxica crítica e reflexiva que atope uns fins, medios e obxectivos educativos acordes.
Poderíamos afirmar o papel liberador ou opresor que teñen as NNTT na nosa sociedade, e aquí é cando podemos ter como testimonio o video que vimos en clase, sería opresor no sentido en que moitos paises non poden acceder a elas e non poden avanzar. Liberador no caso dos paises desenvolvidos, xa que as NNTT abren un gan abanico de novas posibilidades.
A integración das NNTT no curriculum debe realizarse de forma que se favoreza o papel liberador disto, pero é moi complicado e tamén é moi difícil para os profesores como actuar ante todos estes temas.
Mario Kaplún fala de tres modelos de comunicación: o que el chama modelo baseado nos contidos; o modelo baseado nos efectos e o modelo democrático.
Ademais de reflexionar sobre o modelo de comunicación, temos que ter en conta a postura que vamos a ter e cando integrar as novas tecnoloxías no curriculum. Existen 5 posturas cos docentes poden adoptar: a postura neglixente, postura hipercritica, postura técnica, postura práctica e postura crítica.
O ideal é manterse nun punto intermedio, ser crítico, práctico, técnico, pero sen ser demasiado crítico e intentando non ser neglixente, e tomando desisiones coherentes y meditadas.
Podemos empregar as TICS de diversas maneiras:
Como recurso educativo as NNTT deben integrarse no curriculum para mellorar a nosa ensinanza e a aprendizaxe do estudante. As NNTT como recurso educativo deben utilizarse como ferramentas para aprender que favorecen aprendizaxes significativas, acorde con modelos constructivistas de aprendizaxe, e sitúan o estudiante nun papel de emirec, permitindo unha maior interactividade (as aplicacións abertas de edición multimedia, edición de vídeo, edición web, etc. e os recursos elaborados polos propios docentes e estudiantes responden a este enfoque). Sen embargo, podemos dicir que as NNTT como recursos educativos non son por si mesmas máquinas de ensinar ou ferramentas para aprender senón que todo depende do uso que fagamos de elas.
Por tanto, en base a forma de utilizar as NNTT como recurso educativo podemos clasificalas como máquinas de ensinar ou como ferramentas para aprender.
A integración das NNTT como recurso educactivo presenta distintas vantaxes a hora de facer unha metodoloxía variable e activa, antención a diversidade de cada alumno...
Aunque non debemos olvidar que ademais de recurso educativo debemos empregalas como un obxecto de estudo. Debemos ensinar os estudantes a comprendelas e sabelas usar, unha iniciativa moi boa para coñecer como obxecto de estudo as NNTT é o proxecto craescola, é importante que sepan utilizar un teléfono móbil, un ordenador, unha cámara de fotos...
A hora de integrar as NNTT como obxecto de estudio tamén implica que ensinemos os estudiantes a seleccionar e analizar de forma crítica a información que transmiten.
Por último, as NNTT deben ser integradas no curriculum tendo en conta o seu papel como axente educativo. Deben ser consideradas un axente educativo xa que son potentes medios de socialización do estudiante fora da escola. Debemos introducir dentro do aula estes recursos tecnolóxicos que utiliza o estudiante fora da escola. Desta maneira poderemos incrementar as súas posibilidades educativas e minimizar os posibeis efectos negativos que podan ter na educación informal do estudiante.
ENLACES DE INTERÉS
-Para la realización de esta primera parte del trabajo he ido consultando en diversas páginas de interés:
http://www.monografias.com/trabajos21/educacion-y-pobreza/educacion-y-pobreza.shtml
http://www.unfpa.org/swp/2002/espanol/ch7/index.htm
http://es.wikipedia.org/wiki/Brecha_digital
http://www.brechadigital.info/
-Ahora os adjuntamos los enlaces de tres listas ,tres foros o grupos de noticias y tres búsquedas de bibliotecas por si teneis interés en temas sobre educación:
Listas:
http://www.elistas.net/lista/educacion
https://listas.hispalinux.es/mailman/listinfo/sl-educacion
http://bine.org.mx/?q=node/1155
Grupos de noticias o foros :
http://www.egrupos.net/grupos/Educacion/Investigacion
http://weblog.educ.ar/noticias/archives/003716.php
http://www.foroaforo.com/foros/forumdisplay.php?f=142
Bibliotecas :
http://www.usergioarboleda.edu.co/biblioteca/bibliotecas_universitarias_espana.htm
http://biblioteca-virtual.ifrance.com/
http://www.udc.es/principal/ga/
ANÁLISE CRÍTICO
A continuación farei unha reflexión crítica dos documentos resumidos con anterioridade relacionandoós co vídeo visto en clase, que trata o papel das TIC na fenda dixital.
Ó video esta composto por unha frase moi contundente e por unha serie de imaxes que vanse superponiendo co texto.
As imaxes do principio presentan ao mundo desenrolado, vense como se mandan emails, é dicir, vense as NNTT en acción. A segunda parte presenta o mundo subdesenrolado é vense imaxes de pobreza e escasez, onde as Novas Tecnoloxías non existen.
A frase que ten o vídeo é: “Conéctate al mundo y a ver si consigues mandarles un fax, enviarles un email o conectarte a su modem. ¿Aldea global?.
A parte de conéctate ao mundo coincide co mundo desenrolado, e o demais amosa imaxes que deberían facer que nos desemos conta de a carencia que teñen estas xentes.
Falábamos con anterioridade de que son as Novas Tecnoloxías, as definimos como sistemas e recursos para a elaboración, almacenamento e difusión dixitalizada de información, baseados na utilización de tecnoloxía informática, según Manuel Area; é unha boa definición, pero esquece dicir que soamente poden ser usadas por aqueles que teñan os medios.
Xa nas súas características falábamos de que eran globalizadoras, pero globalizadoras para aqueles que teñen posiblidades económicas para poder telas; de aquí parte outra das características, que non son neutrais, xa que responden aos intereses dos creadores, e ofrecerselas ao mundo non desenvolvido non lles dará moitos beneficios aos creadores.
O papel dos profesores para educar a os nenos e nenas é algo moi importante, xa que temos que concienciar as novas xeracións de que axuden a que as Novas Tecnoloxías cheguen a tódalas persoaes, é que desta maneira amosen o seu carácter globalizador de verdade.
Para facer referencia ao documento II es importante recordar ter en conta esas tres miradas que a xente pode ter cara as Novas Tecnoloxías; por un lado, tanto a mirada tecnofílica, como a tecnofóbica están un pouco desubicadas, xa que nunca os extremos son bós. A mirada descontextualizada está moi descentrada e non teñe en conta o contexto, senon únicamente o producto final, e por último a mirada instrumentan soamente se ocupa dos progresos, simplemente quere resultados, non lle interesan os procesos, so considera producto, e un producto está formado por unha serie de procesos importantes.
En canto aos mitos, soamente dicir, que temos que evitar que este tipo de cosas ocorran, xa que os beneficios que as NNTT poden aportar a nosa vida son innumerables, temos unha gran cantidade de información que podemos manexar e debemos facelo, xa que agora podemos enterarnos das cousas cando acontecen, é vivimos nunca sociedade con moitas máis libertades, ademais as posiblidades que Internet nos permite son moitas, aunque dicir, que non soamente as Novas Tecnoloxías son Internet, xa que internet é relativamente recente, e xa vimos que as Novas Tecnoloxías veñen de antes. Coas Novas Tecnoloxías connseguimos grances avances en ordenadores, fotografía e ademais temos a intelixencia artificial e a realidade virtual. O ser humano intenta que as máquinas creadas por eles mesmos sexan como a propia realidade, tanto na realidade virtual, onde podemos sentir que estamos en calqueira lugar e tamen coa intelixencia artificial, se trata de crear máquinas que pensen e sentan como o facemos nos, o cal é un gran avance.
BLOQUE I
A continuación imos presentar o contido de dous documentos para na seguinte entrada relacionalo co vídeo visto con anterioridade na clase.
DOCUMENTO I: ¿QUÉ SON AS NOVAS TECNOLOXÍAS?
O documento fala fainos reflexionar sobre que son as novas tecnoloxias, Manuel Area as define como :“…sistemas e recursos para a elaboración, almacenamento e difusión dixitalizada de información, baseados na utilización de tecnoloxía informática”
O termino novas tecnoloxias, é un termino relativamente novo co que comezamos a familiarizarnos fai poucos anos, xa que antes non estaba tan presente na vida cotiá e a meirande parte da xente non tiña acceso dierecto por exemplo a un ordenador e moito menos a internet. Para Area este termo extendese de forma rápida según que ámbitos, na educación todavía queda lonxe o día que en cada clase exista un ordenador para cada alumno o que pode ser un problema xa que os ordenadores non se poderian cambiar con tanta regularidade e estos quedarian obsoletos en pouco tempo. Aínda que as rapidas innovacións son positivas para descubrir as enormes posibilidades que nos dan a as TIC moitas veces a sociedade de mercado na que vivimos non nos deixa acceder a compra de tecnoloxia tan moderna, polo que o que para moitos e unha ventaxa para a inmensa maoiria convirtese nun problema.
Arena Moreira fai alusión tamén a distintos termos tecnoloxicos para que nos resulte máis doado familiarizarnos có futuro que representa as TIC.
Falaremos de: Internet, realidade virtual e intelixencia artificial:
-Internet, tamén coñecida como “A rede”, é un sistema mundial de redes de ordenadores. A rede é un conxunto integrado polas diferentes redes de cada país do mundo por medio do cal un usuario en calquera ordenador pode acceder a información de outro ordenador e pode ter comunicación directa con outros usuarios.
-A realidade virtual pódese definir como unha simulación por ordenador, dinámica e tridimensional, con alto contido gráfico, acústico e táctil na que o usuario pode realizar unha inmersión a través do uso de sofisticados dispositivos de entrada e de saída.
-A intelixencia artificial é unha das áreas das ciencias computacionales encargadas da creación de hardware e software que simule comportamentos intelixentes. O que se busca é reproducir a conducta intelixente dos seres humanos a través dos ordenadores para crear máquinas pensantes, o fin último e crear robots que pensen e sintan, que podan aprender por si mesmos.
Todas estas novas tecnoloxías comparten, tal e como explica Alfonso Gutiérrez Martín (1997), as seguintes características:
- Dixitalización: as novas tecnoloxías traballan con información (textual, auditiva, visual) que foi convertida en bits, lo que significa díxito binario e que adquire o valor de 1 e 0 no sistema numérico binario
- Estructura ramificada: permiten presentar a información de forma ramificada e non só lineal mediante vínculos e enlaces que permiten o usuario moverse polos documentos sen seguir un esquema fixo.
- Interactividade: as novas tecnoloxías permiten que o usuario se comunique co ordenador tomando decisións sobre a forma de acceder, manipular, transmitir, xerar información. A interactividade pode ser pechada ou aberta segundo o maior o menor grado de liberdade de intervención do usuario.
- Alto grado de iconicidade: presentan a información de forma moi similar ao que vemos na realidade, o que vemos a través destes recursos tecnolóxicos pode parecerse moito a realidade, pero sempre é unha representación de esa realidade nunca é a realidade mesma..
- Rapidez de implantación: nos últimos anos as innovacións tecnolóxicas se suceden a unha gran velocidade afectando a tódolos ámbitos sociais.
- Flexibilidade e versatilidade: a mesma tecnoloxía pode utilizarse para facer unha gran variedade de cousas, son por tanto recursos adaptables a moitos usos e que permiten moitas aplicacións.
- Ubicuidade: como vimos antes as novas tecnoloxías están cada vez mais presentes en tódolos ámbitos das nosas vidas.
- Globalizadoras: as novas tecnoloxías permiten establecer relacións e conexións entre usuarios que poden estar moi distantes polo que se pode dicir que favorecen a existencia do que moitos chaman “aldea global”.
- Non neutrais: as novas tecnoloxías e a información que transmiten non poden considerarse neutrais xa que sempre responden os intereses dos creadores, sempre debemos considerar quen está detrás de ese recurso xa que neste sempre se reflectirá o punto de vista do seus productores e sempre se transmitirán determinados valores e formas de ver o mundo.
DOCUMENTO II: ¿QUÉ É A SOCIEDADE DA INFORMACIÓN? REFLEXIÓN SOBRE O PAPEL DAS NOVAS TECNOLOXÍAS NA SOCIEDADE.
Para aproximarnos ao estudio das novas tecnoloxías e analizar o seu papel na nosa sociedade debemos primeiro examinar as ideas, crenzas e concepcións existentes sobre estas tecnoloxías da información e da comunicación.
Existen tres formas dominantes formas dominantes de entender as novas tecnoloxías son o que Marí Sáez (2002) chama miradas tecnofílica e tecnofóbica, mirada descontextualizada e mirada instrumental.
-Dende a mirada tecnofílica se destacan únicamente os aspectos positivos das NNTT, se iguala o desenvolvemento tecnolóxico o progreso social e a felicidade. Dende a mirada tecnofóbica se resaltan únicamente os aspectos negativos das TIC afirmando que destrúen a vida social, crean mais desigualdades, deshumanizan, aumentan o control sobre as persoas, favorecen o consumismo, o sedentarismo, etc.
-Dende a mirada descontextualizada se consideran os avances tecnolóxicos como producto da mente creativa do inventor o cal parece entenderse como non determinado polo contexto social onde vive. Se presta únicamente atención aos productos finais esquecendo os distintos procesos e aspectos sociais que determinan os avances tecnolóxicos e que se relacionan principalmente con factores económicos e políticos ademais de culturais
-Dende a mirada instrumental se consideran que os avances tecnolóxicos deben ser xuzgados en base a súa posibilidade de favorecer o progreso social pero identificando este co progreso económico e o aumento da productividade e dos beneficios económicos. Promóvense principalmente aqueles avances tecnolóxicos que poden ser considerados como “productivos”.
Estas miradas dificultan, como dixemos antes, unha análise crítica dos avances tecnolóxicos e impiden ademais entender de forma adecuada o seu papel na sociedade actual reforzando, polo contrario, a existencia de certos mitos sobre as TIC., por iso moita xente e reacia a relacionarse con elas:
existencia de estas miradas ante las Nuevas Tecnologías presenta un problema, dificultan realizar un análisisrítico de los avances tecnológicos y además impiden entender de forma adecuada su papel en la sociedad y esto se refuerza por una serie de mitos como:
- O mito da abundancia: pensase que ó acceder a tanta información pódese cegar a desinformación, dado que necesítanse boas capacidades de selección análise, refierse que ao existir tanta información, o mais probable é que se trate dunha información fragmentada e superficial
- O mito da transparencia: isto é debido ao alto grado de iconicidad das Novas Tecnologías, que poden hacer que confundamos a representación coa propia realidade.
- O mito da ubicuidad: non todos temos acceso as NNTT, son mercancías que as veces non podemos adquirir.
- O mito da instantaneidad: refírese ao poder das NNTT de facer viaxar a información dun lugar a outro do mundo en pocos instantes.
- O mito da interactividad: moitas veces, a interactividad é mais cerrada que aberta, donde as veces, o usuario é un receptor de información que transmite o recurso tecnológico en vez dun emisor y creador activo de información.
Analizar todas estas cuestións de forma crítica resulta fundamental para entender o papel que teñen as Nuevas Tecnoloxías na nosa sociedade e a súa vez tamén na educación.
Como se acadou a fenda dixital é unha cuestión complicada, xa que haberia que facer un amplio recorrido ó longo da historia para observar a evolución dende a sociedade artesanal e agrícola ate a sociedade industrial xa que tratase do primeiro paso para acadar a sociedade da información na que nos atopamos agora. O handicap principal para acadar a nosa situación actual foi a crisis económica de mediados do siglo XX que marcou un punto de inflexión para acadar finalmente esta evolución.
As características principias da sociedade da información na que vivimos centranse en tres ámbitos principaisl: o económico, o politico e o cultural.
En relación o ámbito económico: no siglo XX comezan a xurdir unha nova economía baseada no sector de servicios e cada vez en maior medida as ocupacións relacionadas co proceso de ocupacións relacionadas co procesamento da información. Esta economía é cada vez máis globalizada e as empresas máis favorecidas son as multinacionais e as transnacionais. As NNTT teñen un papel fundamental nesta nova economía xa que favorecen esta nova globalización.
O termino globalización, podese definir como a existencia dunha nova realidade no que os fenómenos sociais localizados nas distintas partes do mundo están cada vez máis interrelacionados e interconectados. Esta atopase directamente relacionada coa imposición do chamado neoliberalismo económico. Esta é unha forma de entender as relacións económicas e a organización social baseada no libre mercado.
A filosofía neoliberal foi ideoloxicamente imposta a traverso do chamado pensamento único
Según este pensamento único, a economía debe estar por enriba da política, e os Estados deben garantir a liberdade do mercado para asegurar así a libre competencia, defendendo esta forma de organizar a economía e consecuentemente a política e a vida social.
A nivel político, o neoliberalismo promove a reducción do poder do Estado sobre os mercados. A imposición da economía e das reglas do mercado sobre a política, fai que moitos consideren as democracias actuales como máis formales que reales.
Na cultura, a sociedad de la información, segue a dominare cada vez en maior medida a cultura da imaxen frente a tradicional oral e escrita, Os medios de comunicación como a televisión teñen un peso moi importante a hora de considerar a nosa cultura, que é tamén globalizada.
Estos cambios, indudablemente determinan o que ocurre na educación e as novas demandas que teñe que afrontar a escola, de ahí o interés de explicar ben que son as novas tecnologías.
BENVIDOS
Hola a tod@s . Creei esta bitácora coa intención de acercar as NNTT a xente e que as comprendan mellor, colgarei o largo dos seguintes días unha serie de artículos para a mellor comprensión de este tema.
Espero que vos o guste y lles sirva de axuda.
un saudo.
Vanesa